داده جدید امیر جعفری از تهران الگویی دو مرحله‌ای دارد: میانگین تراز دهم و یازدهم نزدیک به هم است، اما در دوازدهم فاصله محسوسی ایجاد می‌شود. میانگین از ۷۲۱۱ در دهم به ۷۲۹۴ در یازدهم و ۷۹۶۲ در دوازدهم رسیده است.
در ۶۳ آزمون نمایش‌داده‌شده، رشد اصلی در سال دوازدهم رخ داده است: ۶۶۸ واحد بالاتر از یازدهم، معادل حدود ۹٫۲ درصد. این عدد روند آزمون‌هاست، نه پیش‌بینی رتبه کنکور.
روند سه‌ساله امیر جعفری در یک نگاه
۱۶ آزمون؛ میانگین تراز ۷۲۱۱
۲۳ آزمون؛ میانگین تراز ۷۲۹۴
۲۴ آزمون؛ میانگین تراز ۷۹۶۲
۶۳ آزمون در سه سال
افزایش دهم به یازدهم فقط ۸۳ واحد، حدود ۱٫۲ درصد، است. در مقابل، جهش یازدهم به دوازدهم ۶۶۸ واحد است. فاصله دهم تا دوازدهم به ۷۵۱ واحد یا حدود ۱۰٫۴ درصد می‌رسد. میانگین وزنی سه سال با توجه به تعداد آزمون‌ها تقریباً ۷۵۲۷ است، اما برای سنجش روند، میانگین هر پایه گویاتر است.
آیا سال دوازدهم کاملاً صعودی بوده است؟
خیر. نمودار سال آخر چند نتیجه بالاتر از ۸۲۰۰ و چند بازگشت به محدوده ۷۶۰۰ تا ۷۸۰۰ دارد. بنابراین افزایش میانگین حاصل عملکرد یکدست در تک‌تک آزمون‌ها نیست. عبارت دقیق‌تر «سطح پایه بالاتر همراه با نوسان» است. برای فهم علت، به داده درس‌به‌درس، غلط و نزده نیاز داریم که در این نمودار موجود نیست.
تابستان؛ مرور و پیش‌خوانی یک الگوی ثابت ندارند
در شش تاریخ تابستانی، گاهی «نگاه به آینده» بالاتر است و گاهی «نگاه به گذشته». برای نمونه در ۳۱ مرداد تراز نگاه به گذشته حدود ۷۹۰۳ و نگاه به آینده حدود ۷۳۱۴ است؛ در ۲۸ شهریور جهت برعکس می‌شود و نگاه به آینده حدود ۷۹۳۴ در برابر ۷۶۷۰ قرار می‌گیرد. نتیجه کاربردی این است که برتری یکی از دو روش را نباید از یک نوبت نتیجه گرفت.
اختلاف ۶۳ و ۶۵ آزمون از کجاست؟
فهرست و نمودار جدید مجموع ۶۳ آزمون را نشان می‌دهند، اما یک گفت‌وگوی قدیمی‌تر در متن خود عدد ۶۵ را آورده است. همان صفحه قدیمی بین عنوان «۲۲۳۱ پاسخ» و متن «۲۳۶۳ پاسخ» نیز ناسازگار است. به همین دلیل محاسبات این مقاله فقط بر منبع جدید و فهرست رسمی تکیه دارد و اختلاف اعداد قدیمی به‌عنوان رشد تفسیر نشده است.
۲۳۶۳ پاسخ صحیح چه محدودیتی دارد؟
این عدد تجمعی، بدون تعداد کل سؤال‌ها، پاسخ‌های غلط و تعریف دقیق آزمون‌های مشمول، درصد یا رتبه تولید نمی‌کند. تقسیم آن بر «۲۱ آزمون اصلی» هم معتبر نیست؛ زیرا نمودار پایه ۲۴ آزمون را نشان می‌دهد و دسته «اصلی» احتمالاً زیرمجموعه متفاوتی است.
جمع‌بندی
داده‌ها از ثبات نسبی در دهم و یازدهم و افزایش محسوس سطح میانگین در دوازدهم حمایت می‌کنند. اما افت‌وخیزهای سال آخر هشدار می‌دهند که برای تصمیم مطالعاتی باید چند آزمون و داده درس‌به‌درس را کنار هم گذاشت، نه اینکه بهترین تراز یا شمار پاسخ‌های درست را معیار قطعی قرار داد.
نمودار جدید امیر جعفری و فهرست رسمی قلم‌چی. بازبینی: ۴ مهر ۱۴۰۵.
اگر نمودار شما هم نوسان دارد، علت افت تراز را مرحله‌به‌مرحله بررسی و نتیجه را با مقایسه دو کارنامه تأیید کنید.